Het fondsenplatform Citywire voerde recent een onderzoek onder 1033 managers van wereldaandelenfondsen uit. Van die managers slaagde 323 erin de relevante index, de MSCI World-index, te kloppen. Deze steeg in het eerste halfjaar van 2010 met 5,8% (gemeten in euro’s en inclusief dividenden). De gemiddelde fondsmanager kwam met zijn of haar fonds uit op een rendement van 3,1%. 

Er zijn natuurlijk fondsmanagers die het beduidend beter doen dan de index. Zo boekte het Selective Global Equity Fund van bank Lombard Odier een plus van 19,1% in de eerste zes maanden van dit jaar. Ook het fonds HMG Globetrotter boekte een goed resultaat met een plus van 17,4%. Al je geld in deze fondsen beleggen dus?

Actieve aanpak
Het probleem is alleen dat een fondsenbeheerder die een actieve aanpak heeft – en dus niet, zoals steeds meer voorkomt, zoveel mogelijk de index volgt – pas na twintig of dertig jaar statistisch kan aantonen dat hij het werkelijk beter doet dan de markt. Want het gebeurt nogal eens dat fondsbeheerders die voor hun fondsen een originele, eigenzinnige aanpak hanteren het een aantal jaren erg goed doen, maar vervolgens qua rendement flink wegzakken. Omdat bijvoorbeeld de mondiale economische omstandigheden zijn gewijzigd, terwijl hun beleggingsaanpak niet veel veranderde. 

Uit onderzoek blijkt wel dat hoe gespecialiseerder en eigenzinniger een beleggingsfonds is, hoe succesvoller het doorgaans is qua rendement. De beste fondsmanagers tref je doorgaans ook aan bij kleinere aanbieders, met een beperkt aantalfondsen en een hoge mate van specialisatie. Dat geeft uiteraard nog geen garantie op succes, maar wel een grotere kans daarop.
  
Overigens, van de Nederlandse managers die mondiaal aandelen selecteren, boekte BNP Obam in de eerste zes maanden van 2010 een verlies van 5,8% en Robeco N.V. een plus van 3,7% (inclusief dividend).

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

Een paar weken geleden stelden we in een artikel in deze nieuwsbrief vast dat steeds meer fondsmanagers bij de opbouw van de fondsportefeuille wel erg dicht in de buurt van een index gaan zitten. Het resultaat is dan dat de prestaties van het fonds die van een relevante index niet veel zullen ontlopen. Zodat de fondsmanagers aan het einde van het jaar kunnen zeggen: kijk, wij doen het niet veel slechter dan de index. Maar daarvoor koopt u natuurlijk geen participaties in een beleggingsfonds. Want dan zijn er trackers op de betreffende indexen te koop, die beduidend minder kosten rekenen dan beleggingsfondsen en hetzelfde presteren.

Nek durven uitsteken
Ze zijn er wel, hoewel zeldzaam, fondsmanagers die hun nek durven uit te steken. Die de index waarmee ze worden vergeleken, de benchmark, niet gebruiken om die klakkeloos te kopiëren, maar juist als uitgangspunt om het anders te doen. Ze speuren naar beleggingen die eruit kunnen springen, die bovengemiddeld kunnen gaan renderen. Wat kan resulteren in een flinke outperformance of underperformance: no risk no gain. Vaker is het bij beleggingsfondsen die durven af te wijken trouwens een underperformance. Het is bijzonder moeilijk om een index te verslaan, dat is uit onderzoek keer op keer gebleken.

Skagen Global
Een fonds dat de laatste jaren opvallend goed presteerde, is het Noorse Skagen Global, dat op de Nederlandse markt wordt aangeboden door SNS Fundcoach. Dit fonds haalde een hele serie aan prijzen en awards binnen en was een van de best wereldwijd beleggende aandelenfondsen. De fondsbeheerders speurden naar goede bedrijven die op de beurs ondergewaardeerd zijn. Maar recent stapten de bewierookte fondsbeheerder Filip Weintraub, die negen jaar leiding gaf aan het fonds, en co-manager Omid Gholamifar op. En dat is doorgaans geen goed teken voor een beleggingsfonds.

De goede resultaten zijn vaak direct verbonden met de gedrevenheid, tactiek en visie van de fondsbeheerder. Voor beleggers in het fonds is dit vaak aanleiding om hun investering te heroverwegen. Er zijn zelfs professionele beheerders die onmiddellijk uit een fonds stappen als er een andere beheerder aan het roer komt. Eerst willen ze dan zien hoe de nieuwe fondsmanager presteert, voor ze weer een belegging in het fonds overwegen.

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

Om prestaties te vergelijken, dient een beheerder van een beleggingsfonds uiteraard een maatstaf, vergelijkingsmateriaal, te hebben. Bij een beleggingsfonds dat in Nederlandse aandelen belegt, zullen de prestaties waarschijnlijk met de ‘benchmark’ AEX-index worden vergeleken. De laatste jaren blijkt dat beheerders van beleggingsfondsen in hun beleggingsbeleid steeds vaker dicht in de buurt van de benchmark blijven. Ze kopiëren dan de benchmark door vrijwel dezelfde aandelen voor het fonds te kopen als in de benchmark zitten. Waarmee ze het in ieder geval niet of nauwelijks slechter doen dan de index waarmee het fonds vergeleken wordt. Zo wordt de zogeheten tracking error steeds lager. Maar de meerwaarde van dergelijke fondsen ten opzichte van de indexen neemt dan af.

Tracking error
De tracking error geeft de mate van afwijking aan van het rendement van een beleggingsfondsten opzichte van de waardeontwikkeling van een benchmark. Als de tracking error nul is, heeft het fonds precies hetzelfde rendement geboekt als de benchmark.
Het gevolg is dan wel dat beleggers alsnog beheerbeslissingen voor hun beleggingsportefeuille moeten nemen. Want veel beleggingsfondsen zijn eigenlijk indexen geworden. Gaat de index omhoog, dan stijgt het beleggingsfonds mee en bij een daling daalt het fonds mee. Terwijl veel beleggers in de veronderstelling verkeren dat ze het beheer, de beleggingsbeslissingen waarmee ingespeeld wordt op marktomstandigheden, uit handen hebben gegeven aan de fondsbeheerder. Maar die is juist bezig de index te kopiëren. Beleggers moeten dus weer de vinger aan de pols houden.

Index volgen
Voor beleggers die een index willen volgen, is een beleggingsfonds een reële mogelijkheid. Alleen is het dan eigenlijk veel voor de hand liggender om een zogeheten tracker te kopen. Trackers zijn over het algemeen veel goedkoper dan beleggingsfondsen. Maar banken zullen klanten niet zo snel richting trackers dirigeren. Omdat ze er veel minder aan verdienen dan aan de eigen beleggingsfondsen …