De zilverprijs laat doorgaans grotere koersbewegingen zien dan goud. Dit komt vooral doordat de zilvermarkt kleiner is dan de goudmarkt en doordat zilver ook een metaal is dat veel in de industrie wordt toegepast. De afgelopen jaren werd rond de 50% van het zilver gebruikt voor industriële toepassingen. De rest wordt gebruikt voor juwelen, in de fotografie en als belegging.

50% voor industriële toepassingen
In 2009 werd, als gevolg van de crisis, de laagste hoeveelheid zilver gebruikt voor industriële toepassingen – 352,5 miljoen troy ounce – sinds 2003. Toch was dat bijna 50% van de totale productie van zilver gedurende 2009.

De zilvervoorraden zijn de laatste decennia al met al met ongeveer 90% afgenomen. Vrijwel al het goud wordt gerecycled. Bij zilver wordt echter maar een klein deel van het industriële zilver gerecycled. Dit komt omdat zilver voor industriële doeleinden vaak in zulke kleine hoeveelheden wordt gebruikt dat het economisch gezien niet loont om dit te recyclen. Het wordt pas interessant om het zilver te recyclen als de prijs naar een veel hoger niveau stijgt.

Onvervangbaar
De zilvermijnen raken op. Daar komt bij dat zilver bij industriële toepassingen vaak niet door een ander metaal vervangen kan worden. Bij veel toepassingen is zilver beter bruikbaar dan elk ander materiaal of is het totaal uniek. Voor geen enkel metaal worden zoveel octrooien aangevraagd als voor zilver. Zilver wordt onder meer ingezet voor componenten voor computers, bij zonne-energie en bij innovatieve nieuwe hygiënische toepassingen in bijvoorbeeld kleding. Ook neemt de vraag naar zilver voor juwelen en de vraag van investeerders toe.

Zilverprijs
Gedurende het jaar 2009 liep de zilverprijs met 48,2% op. Dit jaar steeg de zilverprijs rond de 4,6%. Voor zilver moet momenteel per ounce $ 18,62 worden betaald (peildatum: 4 augustus 2010). Volgens sommige analisten, zoals Daniel Brebner van Deutsche Bank, kan de prijs tot het einde van dit jaar stijgen tot $ 22,- per ounce. Maar in de toekomst zou er nog wel meer in het vat kunnen zitten. In ieder geval is de huidige prijs nog ver verwijderd van de ‘all time high’ uit 1980, van rond de $ 50,-. Toen speculatie door de befaamde gebroeders Hunt de prijs opdreef.

Beleggen
Er zijn diverse mogelijkheden om in zilver te beleggen, zoals fysiek zilver, een zilver tracker en een zilver certificaat van RBS.*

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

Wereldwijd is er momenteel een enorme honger naar steeds kleinere en krachtiger chips voor smartphones, iPad’s en andere gadgets. Dat stuwt de vraag bij technologiebedrijven en chipmakers. Vooral chipfabrikanten merkten onlangs dat de vraag zo groot werd dat ze met hun huidige machinepark niet uitkwamen. Dat speelde ASML, dat de machines maakt waarmee die chips geproduceerd worden, weer in de kaart.

Vervanging pc’s
Terwijl de wereldeconomie dus vooralsnog voorzichtig aantrekt, krijgt de technologiesector al een heel flinke boost. Naast bovengenoemde factoren speelt ook de vraag uit het welvarender wordende Azië en vervanging van pc’s wereldwijd een belangrijke rol. Jos Versteeg, analist bij de bank Theodoor Gilissen: “Sinds de millenniumbug van 2000 worden veel pc’s om de vijf jaar vervangen. Dat moment is nu weer aangebroken.’’ Verder zijn bedrijfsinvesteringen in ICT nu extra aantrekkelijk omdat nieuwe technologie (energie)kosten kan besparen.

Cloud computing
Naast bovengenoemde stimulerende factoren voor de technologiesector is ook cloud computing een pijler onder het herstel. Marktexperts als Apple en Google verwachten dat steeds meer bedrijven hun software via het web gaan laten draaien. Dus niet op eigen dataopslag, maar op enorme externe datacenters. Deze datacenters worden nu via grote investeringen in servers opgebouwd. Terwijl ook de uitdijende serverparks van succesbedrijven als Facebook en Twitter nieuwe investeringen in technologie en chips uitlokken. Zo zag Intel de omzet bij het onderdeel datacenter met 13% toenemen in het tweede kwartaal.

Profiteren van ‘boom’ in technologie
Hoe kunt u nu meedeinen op de ‘boom’ die in de technologiesector lijkt te hebben ingezet. Dichtbij huis kunt u onder meer ASML op de beurs kopen. De verwachtingen voor dit concern blijven goed: 23 analisten zetten het aandeel op kopen rond de huidige prijs van circa € 24,61, 11 op houden en 1op verkopen (bron: Bloomberg).
  
Ook Besi, in Amsterdam genoteerd, is een mogelijkheid. Simpel gezegd maakt ASML machines om wafers (ofwel plakken) met halfgeleiders te produceren. De machines van Besi zorgen er vervolgens voor dat deze wafers vervolgens in individuele chips worden gezaagd en verpakt. Besi heeft in tegenstelling tot ASML niet een enorme technologische voorsprong. Twee analisten zetten Besi rond de € 4,33 op kopen en 1 op houden (bron: Bloomberg).
 
Een mogelijkheid is ook om in één keer te beleggen in een brede selectie van Europese technologiebedrijven via het DJ Stoxx 400 Technology Certificaat van RBS.*

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

De Baltic Exchange is een wereldwijde marktplaats voor scheepstransport. De Baltic Exchange publiceert de dagelijks tot stand gekomen scheepvaarttarieven in de Baltic Dry Index (BDI). Het gaat om de tarieven die eindgebruikers van goederen moeten betalen om de grondstoffen te laten verschepen. Op de BDI kan niet worden gespeculeerd. Alleen de scheepsvervoerders en aanbieders van grondstoffen kunnen op deze beurs handelen. Daarmee is de BDI een van de meest zuivere voorspellende indicatoren van de wereldeconomie.

Daling van 94%
De Baltic daalde in 2008 met een spectaculaire 94%; vanaf een top van 11.793 op 20 mei 2008 naar een laagste punt van 663 op 5 december 2008. Vanaf 5 december van dat jaar begon de index weer te stijgen, uiteindelijk tot fors boven de 2000! In deze nieuwsbrief wezen we in februari 2009 op deze forse beweging. En de Baltic bleek zoals vaker een goede ‘voorspeller’ voor mondiale handel en economische activiteit. Die zich vervolgens – vanaf een bodem op 9 maart 2009 van 195 voor de AEX -, vertaalde in een forse stijging van de AEX-index en andere beursindexen. Alle aanleiding dus om deze index goed te volgen.

Wees alert!
De recente beweging van de BDI noopt tot voorzichtigheid. Rond mei dit jaar werd nog een top van circa 4000 punten behaald. Maar daarna daalde de index 35 dagen op rij. Dat gebeurde de afgelopen 15 jaar niet meer. De BDI noteert nu rond de 1841 punten.

De forse daling van de Baltic Dry Index wordt veroorzaakt door de afgenomen vraag naar ijzererts, waardoor er minder schepen nodig zijn om ijzererts te vervoeren. Bovendien worden nu de schepen opgeleverd die in een periode van hoogconjunctuur werden besteld. Clarkson Plc, de grootste shipbroker in de wereld, ziet de capaciteit door de nieuwe schepen dit jaar met 16% toenemen.

De daling van de BDI wordt dus mede veroorzaakt door een ‘klassiek’ geval van de varkenscyclus. Het fenomeen in de economie dat overschotten en tekorten van een bepaald product elkaar afwisselen, doordat aanbieders massaal reageren op de veranderingen in vraag en aanbod.
   
Het is hoe dan ook zaak om de komende tijd alert te blijven op de verdere ontwikkelingen van de BDI. Zodat u voorbereid bent op een eventuele verdere verzwakking van de mondiale economie.

Door de recente koersdruk wordt nu weer gewezen naar een mogelijk double dip-scenario: een forse koersval vanaf het huidige punt. De huidige situatie is echter meer te vergelijken met de situatie in 2004. In de maandgrafiek ziet u de linkercirkel die het koersverloop in 2004 aangeeft en de rechter die de huidige situatie aangeeft. Na de sterke rally’s in zowel 2003 als 2009 wordt er gas teruggenomen en volgt er een adempauze die zich kenmerkt door correctieve bewegingen (2004 en 2010). De beleggers weten het even niet, maar stappen wel weer in als het lager staat en verkopen vrij snel als de koersen weer oplopen.
   
Maandgrafiek AEX 2002 – 2010

Twijfelaars ‘uitschudden’
Dit soort correcties, waarbij er onzekerheid over de te volgen richting bestaat, zijn echter nodig voor de vorming van nieuwe hogere langetermijnbodems. Dit vormt dan een fundament voor een later in te zetten vervolg van de stijging; de laatste twijfelaars zijn uit de markt ‘geschud’ en de rest van de beleggers houdt de posities vast en stapt zelfs mogelijk opnieuw in.

Tussen 300 en 360
Als we nu op de grafiek op dagbasis van de AEX inzoomen op het laatste jaar, dan is te zien dat na een periode van per saldo stijgende koersen er een speelveld over is gebleven tussen grofweg 300 en 360 punten. Het 200-daags gemiddelde, een belangrijke indicatie van de richting van de trend, heeft nog steeds een neutraal tot licht stijgend verloop en bevindt zich rond 330 punten, het midden van bovengenoemde range. Vanaf het tweede kwartaal dit jaar zien we lagere toppen, maar tevens oplopende bodems in het koersverloop.
   
Daggrafiek AEX 2009 – 2010

Driehoekspatroon
Er is een driehoekspatroon zichtbaar. Een uitbraak boven of onder een van deze lijnen geeft mogelijk meer duidelijkheid over de richting die wordt ingeslagen, maar gezien de heftige onzekere uitslagen van de laatste tijd is het misschien wel te veel gevraagd om die duidelijkheid nu al te verlangen. Veel van de bewegingen zijn een reactie op een voorgaande beweging en moeten niet zomaar gezien worden als een beslissende impulsbeweging, die een nieuwe trend aangeeft. Houd dus in ieder geval voor de komende tijd rekening met mogelijk forse uitslagen, maar laat u niet te snel op het verkeerde been zetten wat betreft de richting die de markt inslaat.

Toch rendement boeken
Een zijwaartse beweging op de beurs zoals we die nu per saldo zien, levert doorgaans niet veel rendement op. Om toch cashflow te genereren, kan overwogen worden om bovenin de hier besproken koersrange gedekt calls te schrijven op aandelen die in bezit zijn. En onderin de range kunnen puts geschreven worden. U dient wel genoeg geld achter de hand te houden om de aandelen eventueel af te nemen. Met name puts van defensieve aandelen met een hoog dividendrendement komen in aanmerking.

Vanouds is goud een veilige haven voor beleggers in onzekere tijden. Ook biedt het een bescherming tegen inflatie. De schuldencrisis in Europa, waardoor de euro is gedaald ten opzichte van de dollar, heeft beleggers massaal doen instappen in goud. Ze vrezen dat deze ontwikkelingen remmend werken op het toch al broze herstel van de Europese economie.

Deutsche Bank denkt dat de goudprijs naar de $ 1700,- kan stijgen. CEO Paul Walker van Gold Fields Mineral Services, een adviesbureau dat zich richt op investeringen in edelmetaal, verwacht dat de goudprijs voor de rest van dit jaar tussen de $ 1050,- en de $ 1300,- zal schommelen. Maar als de schuldencrisis in Europa overslaat naar de Verenigde Staten, is een stijging van de goudprijs naar de $ 2000,- volgens Walker een reëel scenario.

De vraag naar goud is niet alleen toegenomen vanwege toenemende onzekerheid over de economie, maar ook door economische groei. Opkomende landen, met name China en India, kennen een steeds grotere en rijker wordende middenklasse. In deze landen zijn gouden sierraden erg in trek, deze hebben daar een statussymbool.

Tegelijkertijd zijn meerdere grote mijnen aan het einde van hun levensfase, terwijl er weinig nieuwe projecten worden opgesteld, aldus Evy Hambro, fondsmanager van het BlackRock World Gold Fund.

Al deze factoren kunnen een impuls geven aan een mogelijke verdere stijging van de goudprijs.

Dat is opmerkelijk, omdat het van futiel belang is voor de economische kracht van ons land hoe het nieuwe kabinet er precies gaat uitzien. Nederland deint mee op de golven van de wereldwijde economische ontwikkelingen. Voor onze economie maakt het nauwelijks uit of we een rechts, paars of links kabinet aan het bewind hebben.

Krimp
Zo veroorzaakte de mondiale crisis een krimp van de economie van 4% ten opzichte van 2008. De grootste krimp sinds de Tweede Wereldoorlog! Onze economie wordt namelijk niet hier ‘gefabriceerd’, om het zo uit te drukken, maar in het buitenland. We zijn onder meer afhankelijk van hoe buurland Duitsland, waar Nederland veel naar exporteert, zich ontwikkelt. Onze export is van doorslaggevend belang voor onze binnenlandse economie. Nederland had over 2009 een exportquote van 69%. Dat betekent dat 69% van ons Bruto Nationaal Product gestalte krijgt door onze export! In 2008 was dat cijfer zelfs 76%. In de VS was de exportquote in 2009 11%!

Inflatie
Maar ook een voor Nederlandse huishoudens belangrijk gegeven als de inflatie wordt niet tot nauwelijks hier ‘gemaakt’. Zo drukte de wereldwijde economische recessie de Nederlandse inflatie in 2009 fors omlaag naar 1%, een daling van 1,2% ten opzichte van 2008. Dit kwam vooral door de mondiale prijsdaling van energie en andere grondstoffen. Dan worden de ‘inkomensplaatjes’ die de grootste partijen ons tijdens de verkiezingen voorhielden een beetje futiel. Want de grootste afwijking bij de inkomensplaatjes komt er op uit dat de gemiddelde koopkracht van Nederlandse huishoudens 0,25% daalt in vergelijking met de huidige situatie.

Euro
Ook op de koers van de euro heeft Nederland niet tot nauwelijks invloed. Die wordt recentelijk bepaald door onder andere de begrotingsdiscipline van andere landen uit de eurozone. Een dalende euro heeft wel een enorme invloed op de concurrentiekracht van Nederlandse bedrijven, omdat onze producten dan goedkoper worden voor onder meer de VS en China.

Figurant
We zijn al met al een figurant op het wereldwijde toneel van de economische krachten. Machtsblokken als de VS, China en Duitsland zetten de toon. Wij deinen mee op de golven. De enige werkelijke economische invloed die de bewindvoerders van ons land kunnen uitoefenen gaan over begrotingsdiscipline, zorgen dat het huishoudboekje klopt, waarmee de rente enigszins gestuurd kan worden. En een kabinet kan het vestigingsklimaat voor buitenlandse bedrijven meer of minder aantrekkelijk maken.
  
Voor de rest van de economische parameters als groei, inflatie en eurokoers zitten we op de rug van de mondiale economische grootmachten.

Economen zijn het regelmatig over belangrijke zaken oneens. Maar het inzicht dat emerging markets zoals China, India en Brazilië sneller zullen groeien dan traditionele markten wordt breed omarmd. Het aanpakken van de grote financiële problemen in het westen kost namelijk economische groei. Groei die in de eerdergenoemde landen nog wel te ‘halen’ is. 

Daarnaast wijzen steeds meer economen ook op Afrika, waar een flinke bevolkingsgroei samengaat met de aanwezigheid van veel grondstoffen. Adviesbureau McKinsey wijst er daarnaast op dat verschillende Afrikaanse overheden erin geslaagd zijn de inflatie en gewapende conflicten terug te dringen, waardoor de macro-economische positie sterker is geworden.

Economische groei
Flinke economische groei, en navenante beursprestaties, is nu normaal in Afrika. Nigeria bijvoorbeeld, één van de grootste economieën van Afrika, boekte vorig jaar een economische groei van 5% terwijl de beurs 24% steeg. Voor Kenia waren die cijfers + 2% en + 33%, voor Ghana + 4,7% en + 17%. De Zuid-Afrikaanse beurs boekte dit jaar net als de AEX een klein verlies. En het bruto nationaal product daalde met 1,8%.

Afrika, waar de groei inzette in 1995, is hoe dan ook een kansrijk continent. In de periode 2006-2008 was er een gemiddelde economische groei van 6%. Door de daling van de grondstoffenprijzen en het volume van de uitvoer werd in 2009 minder groei, 2,5%, geboekt. Maar hogere percentages zijn al weer op komst. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) verwacht dat de Afrikaanse economieën in 2010 met gemiddeld 4,5% zullen groeien en in 2011 met 5,2%.

Uit een recente studie van de Amerikaanse economen Maxim Pinkovskiy en Xavier Sala-i-Martin blijkt dan ook dat de armoede in Afrika heel snel terugloopt. Bovendien is de inkomensongelijkheid verminderd.

Beleggingsmogelijkheden
Is dit continent nu aantrekkelijk als investeringsmogelijkheid? McKinsey denkt dat in geen andere opkomende regio het rendement de komende jaren hoger zal zijn. Beleggers moeten zich natuurlijk wel realiseren dat er nog steeds politieke, juridische en liquiditeitsrisico’s zijn als het gaat om investeren in dit continent. De belangrijkste markten en beurzen zijn Zuid-Afrika, Egypte, Marokko en Nigeria, en vervolgens Kenia, Botswana, Mauritius en Tunesië. Veel beurzen zijn illiquide. Maar toch zijn er allerlei beleggingsmogelijkheden, zoals een serie certificaten van RBS. Bijvoorbeeld het Afrika-certificaat, het Afrika commodities-certificaat (dat belegt in Afrikaanse mijnbouwondernemingen), het Nigeria-certificaat en het Zuid Afrika-certificaat.*

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

De in Amsterdam gevestigde vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen heeft dat berekend aan de hand van beursprestaties van de sponsors van het vorige WK in 2006, in Duitsland. De slotkoersen van 9 juni 2006, het begin van dit evenement, zijn als uitgangspunt genomen. Vervolgens is gekeken naar de slotkoersen van 16 juni 2010.
   
Van de vijftien bedrijven die het WK 2006 sponsorden, zijn er twaalf beursgenoteerd. Slechts drie bedrijven zijn in prestatie achtergebleven bij de relevante index. De negen andere bedrijven hebben het indexgemiddelde ruimschoots overtroffen. Aan kop staat Mastercard met een plus van 348% (!), gevolgd door McDonald’s (+121%).

Een daling van de euro met 10% geeft de winstgroei van Europese bedrijven een impuls van rond de 11%, stelde recent Patrick Moonen, aandelenstrateeg van ING Investment Management. En Werner Eppacher, fondsmanager van de Duitse bank DWS, zei onlangs dat een euro-dollarkoers van 1,25 een goede afspiegeling is van de verhoudingen en bepaald niet ongunstig voor de Europese economie. Overigens noteert de euro nu lager, rond de $1,23.

Europese producten goedkoper
De crux van een lagere euro is dat het de import van Europese producten voor landen als de VS en China goedkoper maakt. De lagere wisselkoers maakt zo onder andere Nederlandse producten goedkoper in landen buiten de eurozone en zorgt daarmee voor extra economische groei. Dat weegt op dit moment zwaarder dan de prijsstijging van de import, vinden financiële experts.

Hoofdeconoom Charles Kalshoven van ING zei hierover: “Het economisch herstel in Nederland komt op dit moment van de export, niet van de binnenlandse vraag. De wereldhandel trekt al flink aan, dus er is geen gebrek aan vraag in het buitenland. De lagere euro helpt ons dan.’’ 
   
Ook Nico Klene van het economisch bureau van ABN Amro wees op het grote belang van de export voor de Nederlandse economie. “Bij een daling van de wisselkoers is men al snel bang voor statusverlies, maar de daling van de euro is alleen maar goed voor de export. Per saldo profiteert Nederland van een goedkopere euro.’’

Tijd kopen
Maar zal de eurocrisis zich niet verder verdiepen? Patrick Moonen van ING Investment Management is positief gestemd over de schuldenproblematiek. Hij verwacht dat de grootste schuldproblemen zich zullen beperken tot Griekenland. “Daar gaan bezuinigingen de groei ondermijnen. De Grieken kunnen niet echt profiteren van de zwakkere euro.’’ Maar voor Spanje zal het steunplan van € 750 miljard juist wel voldoende ‘tijd kopen’, voegt Moonen eraan toe. De betere vooruitzichten voor de export en groei van landen als Duitsland en Nederland en de zeer trage groei in Zuid-Europese landen kunnen de verschillen binnen de eurozone wel verder vergroten, denkt Moonen.

Fundamentals positief
Al met al zijn fundamentals als winstgroei en waardering van veel Europese ondernemingen heel positief, stelt Moonen. En daar zullen beleggers zich binnenkort weer op gaan concentreren, verwacht hij. Hij denkt dat als de bedrijfsresultaten over het tweede kwartaal bekend zijn, er weer rust op de markt komt. Waarmee aandelen weer aantrekkelijk worden. Want, zo benadrukt hij, de bedrijfswinsten van grote beursgenoteerde Europese bedrijven stijgen dit jaar met 30%, en in 2011 met 15%. Mede door die aantrekkende export buiten de eurozone!

Focussen op defensieve sectoren
Al eerder zeiden asset managers van de Duitse bank DWS en de Nederlandse banken ING en Kempen dat beleggers dit jaar moeten focussen op defensieve sectoren, die doorgaans een hoog dividendrendement garanderen. Katharina Seiler, die bij DWS mede de selectie doet voor het dividendaandelenfonds DWS Topdividende, stelt dat het dividendrendement van aandelen uit defensieve sectoren als telecom en utilities op dit moment op een historisch hoog niveau is. Zij vindt hoogdividendaandelen daarom nu ondergewaardeerd. Dit komt mede doordat beleggers sinds de jaren negentig sterker gericht zijn geraakt op koerswinst dan op dividendrendement.

Onderstrepen van betrouwbaarheid
Seiler wijst erop dat uit onderzoek blijkt dat een flink deel van het totale aandelenrendement, rond de 40%, voor rekening komt van de uitgekeerde dividenden. Alle reden dus om daar goed op te letten. Vooral grote sterke bedrijven die een lange historie hebben van dividendrendement zijn dan aantrekkelijk, vinden ze bij DWS. Omdat die ook in moeilijker tijden hun dividend blijven uitkeren.

Seiler: “Daarmee onderstrepen deze bedrijven hun betrouwbaarheid. Het uitkeren van dividend wijst erop dat het management gericht is op het toevoegen van waarde door middel van het structureel genereren van cashflow. Wij vinden dat een goede maatstaf om de continuïteit en het succes van de onderneming te beoordelen.’’ 

Drie sectoren 
Volgens DWS zou dividendrendement een veel belangrijker notie moeten zijn bij de samenstelling van beleggingsportefeuilles dan doorgaans het geval is. Seiler noemt een aantal sectoren, zoals telecom (gemiddeld 5,7%), utilities (5,4%) en energie (4,7%), die momenteel aanzienlijk meer rendement opleveren dan de rente op staatsobligaties en op deposito’s.