Na een stijging in 2009 van de Chinese beurs van rond de 80%, is de Shanghai Composite in rustiger vaarwater gekomen. Recent daalde de index zelfs met 10% en nu staat deze op een min van 12% voor dit jaar. De stagnatie van de economische groei reflecteert twee aspecten die voor de kortere termijn analisten zorgen baren. Analisten zijn ten eerste bevreesd dat de strengere regelgeving rond bankkrediet voor de kortere termijn negatief zal uitpakken. De strengere regelgeving rond krediet is vooral bedoeld om de onroerendgoedmarkt, die tekenen van oververhitting begon te vertonen, af te laten koelen. En de vastgoedmarkt speelt een belangrijke rol in de Chinese economie. “Dit was een cash-gedreven rally, en nu de liquiditeit beknot wordt, zal dat invloed hebben op de koersen’’, zegt Stephen Green, een in Shanghai gevestigde econoom bij de Standard Chartered Bank.

Hoge waardering
Een ander risico vormt de hoge waardering van de aandelen. De koers-winstverhouding van de Shanghai Composite is rond de 18,5, terwijl die van de Shenzhen-index zelfs tegen de 37,5 is. Ter vergelijking, de AEX heeft een gemiddelde koers-winstverhouding van circa 15. In die hoge koers-winstverhouding van de Chinese aandelen zit al veel groei verdisconteerd. Als de groei van de Chinese economie dan even wat tegenvalt, kan dit de koersen flink laten ‘schrikken’.

Lange termijn zonnig
Voor de lange termijn ziet het er nog steeds heel goed uit. China zal in 2030 het land zijn met de beurs met de grootste beurswaarde van de wereld, zegt de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. De bank verwacht dat de marktkapitalisatie van beursgenoteerde bedrijven in China tussen nu en 2030 zal groeien van $ 5000 miljard naar $ 41.000 miljard. Voor de lange termijn dus een positieve trend.

Verlaagde waardering
Maar recent zijn er voor de actuele beursontwikkeling dus waarschuwende geluiden. Zo verlaagde de Zwitserse bank Credit Suisse enige tijd geleden, juist vanwege de opgelopen waarderingen en de eventuele bubble op de vastgoedmarkt, zijn 12-maands koersdoelen voor de Chinese beurzen. De analisten van Credit Suisse verlaagden onder meer het koersdoel van de Shanghai Composite, van 3300 naar 3100. Overigens noteert de index nu al daaronder, op circa 2865. Voor 2010 werden bovendien de winsttaxaties voor Chinese bedrijven met 9% verlaagd door Credit Suisse, dat nu uitgaat van een winstgroei per aandeel van 17% voor de brede MSCI China Index.

Posities omruilen
Beleggers die posities hebben in Chinese aandelen en/of indexen, raden wij aan om de vinger aan de pols te houden. Kijk goed hoe eventuele risico’s wat getemperd kunnen worden. Ze zouden ook kunnen overwegen hun posities in China om te ruilen voor belangen in een emerging market die minder risico kent, doordat bijvoorbeeld de gemiddelde koers-winstverhouding lager ligt.

Een ander aspect is de beschuldiging tegen de banken HSBC en JPMorgan Chase die vanaf maart 2008 de zilverprijs kunstmatig omlaag zouden hebben gedrukt, onder meer met nep verkooporders. De conclusie zou dan ook kunnen zijn dat nu goud een all time high heeft bereikt en zilver daar nog ver onder zit, zilver een goede belegging zou zijn, mede omdat goud en zilver al meer dan 42 jaar in een duidelijke verhouding samen bewegen.
 
Maar beleggen in zilver is zeer speculatief. Analist Adrian Ash van de Britse edelmetalenverhandelaar BullionVault wijst daar ook op. Goud, zo stelt hij, is vooral vluchthaven bij – mogelijke – systeemrisico’s, terwijl zilver meer als kortetermijnspeculatie wordt gebruikt. Bovendien is de zilvermarkt kleiner en volatieler dan de goudmarkt, wat de koersvorming nog ongewisser maakt.

Failliet door zilverspeculatie
In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw vond de bekendste zilverspeculatie aller tijden plaats. Op 18 januari 1980 bereikte de zilverprijs een hoogtepunt van $ 49,45 per ounce, 39 maal duurder dan op 1 november 1971 toen $ 1,27 werd aangetikt! Destijds werd de zilverprijs opgedreven door de beruchte gebroeders Hunt uit Texas, die de halve jaarvoorraad zilver opkochten om te speculeren. Uiteindelijk gingen ze echter failliet! Omdat ze te laat verkochten toen er veel zilver van onder meer omgesmolten sieraden op de markt kwam. Want op 31 maart 1980 zakte de zilverprijs naar $ 14,49, 73% lager dan de top in januari van dat jaar. Een mooi voorbeeld van de snelle en soms onverwachte prijsvorming op de zilvermarkt.

Speculeren
De zilverprijs is heel volatiel en de koersvorming is moeilijk te voorspellen. Bovendien zijn er geruchten over manipulatie van de zilverprijs. Alles tezamen nemend, kunnen we dan ook niet anders concluderen dat een positie in zilver niets te maken heeft met beleggen. Het is simpelweg speculeren.

Fondsmanagers moeten per eind december verantwoording afleggen. Zij zijn er dan veelal toe geneigd om de aandelen die in het afgelopen jaar de beste prestaties hebben neergezet, op te nemen. Zodoende kunnen zij een mooie lijst met aandelen tonen.

Doorgaans kan dit een behoorlijk effect hebben op de koers van de aandelen, omdat het aankopen in grote volumes gebeurt. De best presterende aandelen kunnen dan in koers stijgen, omdat deze erg gewild zijn. Vaak zien we dat deze aandelen aan het einde van het jaar, in de periode tussen Sinterklaas en Kerst, worden opgenomen om de portefeuilles er beter uit te laten zien.

Voor het gemak hebben we een lijst samengesteld met tien Europese aandelen en tien Nederlandse aandelen die in het afgelopen jaar, tot op de dag van vandaag, het beste hebben gepresteerd en voor de fondsmanagers tot de kandidaten kunnen behoren.

Top 10 Europese aandelen*
- Bayer Motoren (+57%)
- LVMH Moet Hennes (+43%)
- Daimler (+28%)
- Siemens (+27%)
- Schneider Electric (+24%)
- Anheuser-Busch (+22%)
- BASF (+20%)
- Air Liquide (+20%)
- Unibail-Rodamco (+20%)
- Carrefour (+15%)

Top 10 Nederlandse aandelen*
- Fugro (+24%)
- Air France KLM (+22%)
- Unibail-Rodamco (+20%)
- DSM (+14%)
- ING Groep (+14%)
- Boskalis (+13%)
- Corio (+12%)
- Wereldhave (+11%)
- Heineken (+9%)
- Reed Elsevier (+9%)

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

Het concern maakte recent bij de cijfers over het derde kwartaal van 2010 voor het eerst resultaten bekend over twee nieuwe markten: videoreclames en advertenties op mobiele telefoons en andere mobiele apparaten.

Winst- en omzetstijging
Eerst even het totaalplaatje en de traditionele markten van Google belicht. De kwartaalwinst van het bedrijf steeg met 32% ten opzichte van vorig jaar en de omzet steeg met 23%. Het aantal keer dat mensen op de Google Ads klikten, steeg met 16% en de gemiddelde prijs die adverteerders per klik betalen, steeg met 3% in een jaar. Prima cijfers natuurlijk. Maar laten we nu eens de nieuwe markten onder de loep nemen.

DoubleClick
Daaronder vallen ook de advertenties van DoubleClick. Google nam DoubleClick drie jaar geleden voor $ 3,1 miljard over en destijds was er twijfel of dit bedrag niet te hoog was. Inmiddels is het bedrijf goed geïntegreerd en is het systeem voor display advertising van DoubleClick – uitingen die bekend zijn geworden met vaktermen als buttons of banners; grafische beelduitingen die in de regel niet per klik maar per 1000 vertoningen worden afgerekend – vervolmaakt. Het levert Google ook weer veel omzet op. Want advertenties via DoubleClick en videoreclames zullen dit jaar al $ 2,5 miljard van de totale omzet, rond de $ 21 miljard, genereren. Nog steeds is onduidelijk of YouTube – in 2006 voor $ 1,65 miljard overgenomen  – winstgevend is. Maar niet ontkend kan worden dat het nog altijd stijgende gebruik van YouTube ook tot meer videoadvertenties leidt.

+ 500%
Maar de grote omzetstijger betreft advertenties op mobieltjes. De omzet van Google uit de mobiele markt is in twee jaar met 500% gestegen en bedraagt nu $ 1 miljard. Die groei zal nog aanhouden, omdat steeds meer consumenten overstappen naar smartphones. Google stelt bovendien dat de mobiele zoekopdrachten niet ten koste gaan van traditionele zoekopdrachten. Daarnaast kunnen mobiele zoekopdrachten hogere winstmarges genereren.

De twee nieuwe markten lijken Google, dat nu een koerswinstverhouding van 25 heeft, voldoende ruimte te bieden voor verdere groei. Dat lijken de meeste analisten ook te vinden, want maar liefst 36 zetten het aandeel op kopen, 5 op houden en 1 op verkopen (Bron: Bloomberg).

Een opmerkelijk hoog percentage van de beleggers maakt dus nog altijd – ook in het internettijdperk waarin online veel informatie voorhanden is – gebruik van de adviezen en inzichten van professionals. Volgens hoofd ING Investment Office, Bob Homan, is het percentage van 50% dat de hulp van professionals benut bij het beleggen behoorlijk stabiel, omdat ook uit ouder onderzoek – nog voor het internettijdperk – dit percentage naar voren kwam.

Homan is niet verrast dat, ondanks de informatie die op internet te vinden is, beleggers nog steeds vaak adviseurs inschakelen. Homan: “Ik denk dat er eerder vanwege de grote hoeveelheid aan informatie meer behoefte ontstaat aan advies.’’

Geld over, beleggen
In de beleggingsmonitor van ING werd ook onderzoek gedaan naar het gedrag van beleggers met betrekking tot toekomstige investeringen. De helft van de beleggers verwacht de komende drie maanden extra geld over te houden om te beleggen, te sparen of aankopen te doen. Van die groep wil 22% extra geld in beleggingen stoppen. Van degenen die gaan beleggen stopt 25% alles in beleggingsfondsen, 25% koopt individuele titels en 50% spreidt beleggingen over beide categorieën.

Individuele titels
Homan stelt dat individuele aandelen, beursgenoteerd vastgoed en grondstoffen recent populairder zijn geworden en beleggingsfondsen iets minder populair. Dit kan worden verklaard doordat de markt zijwaarts beweegt en beleggers daarom actief speuren naar buitenkansjes.

ASN Bank, Triodos bank, BNP Paribas Groen Fonds en ABN Amro maakten recent bekend de uitgifte en inkoop van participaties in de groenfondsen op te schorten. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) is duidelijk tegen de maatregel uit het concept-regeerakkoord. In een reactie zei de NVB: “Het voornemen zal meer schade aanrichten dan voordeel opleveren.’’ De NVB benadrukt dat ‘groen beleggen’ tot nu toe heel succesvol is geweest. Bas Rüter, Managing Director van Triodos Investment Management, zegt hierover: “We lobbyen momenteel met alle aanbieders tezamen via de NVB om het kabinet ervan te overtuigen dat deze maatregel niet goed is. Binnen enkele weken moet duidelijk worden of dit effect heeft.’’

Gevolgen
Wat zijn nu de concrete gevolgen voor de groenfondsen? ASN Bank liet weten dat vooralsnog onduidelijk is welke gevolgen een en ander zal hebben voor de deelnemers in het fonds en voor de waardering van de participaties. Ook BNP Paribas Groen Fonds wacht eerst het definitieve besluit af.
  
Triodos Groenfonds, dat per 1 oktober 2010 de uitgifte en inkoop van aandelen tot nader order opschortte, laat bij monde van Rüter weten bezorgd te zijn over de nu ontstane situatie. Rüter: “Mocht de heffingskorting voor groenfondsen onverhoopt toch vervallen, dan zullen we in gesprek gaan met de circa 500 leningnemers van het groenfonds. Voor deze leners, zoals biologisch werkende telers, zal dan mogelijk naar andere passende oplossingen moeten worden gezocht. Maar de kans is niet denkbeeldig dat deze beleggingsfondsen dan zullen worden afgebouwd. Waardoor dergelijke maatschappelijk belangrijke initiatieven weer moeilijker gefinancierd kunnen worden.’’

Alternatieven
Rüter zegt dat van geval tot geval bekeken zal worden hoe beleggers in groenfondsen die in de financiële problemen komen – omdat ze nu niet bij hun geld kunnen – door de distributeur eventueel tegemoet kunnen worden gekomen.
  
En heeft Triodos nog alternatieven als de heffingskorting definitief wordt afgeschaft? “Als onverhoopt de korting wordt afgeschaft, dan hebben we een assortiment beleggingsfondsen, zoals het Triodos Sustainable Equity Fund of het Triodos Vastgoedfonds, voor beleggers die duurzaam willen investeren. Daar zit dan echter geen fiscaal voordeel op.’’

Culturele broedplaatsen
Overigens vallen ook verschillende culturele instellingen onder de heffingskorting. Triodos Cultuurfonds investeert bijvoorbeeld onder meer in musea, concertgebouwen, schouwburgen, galerieën, culturele broedplaatsen, ateliers en kunstenaars. Ook deze beleggingen worden nu bedreigd met het opheffen van die korting.

Deze bedrijven profiteren van de aanhoudend hoge groei in Azië en Latijns-Amerika en ook van het aantal consumenten dat fors groeit in deze regio’s. Dat wakkert de interne vraag naar hoogwaardige producten aan.

 Wij hebben eerder al laten zien hoe beleggers kunnen profiteren van de groei in opkomende landen door aandelen van Europese bedrijven te kopen die daar een belangrijk deel van hun omzet realiseren. Wij hebben toen een lijst samengesteld met vijf grote Europese bedrijven die aan dat criterium voldoen.

Vanzelfsprekend kan dit principe ook toegepast worden op Amerikaanse bedrijven die activiteiten ontplooien in de opkomende landen. Door te beleggen in deze bedrijven lopen beleggers wel een valutarisico. Als de dollar ten opzichte van de euro daalt, kan het negatief uitpakken, maar het omgekeerde kan ook het geval zijn. Deze aandelen zijn dus met name interessant voor beleggers die vertrouwen hebben in de dollar.

Vijf Amerikaanse bedrijven*
Wij hebben een vijftal Amerikaanse bedrijven geselecteerd met een fors marktaandeel in de opkomende landen. Al deze bedrijven hebben een notering aan de S&P 500.

• Intel
  Dit bedrijf heeft zich gespecialiseerd in het vervaardigen van chips, moederborden, software en andere computercomponenten. Het bedrijf is in meer dan veertig landen actief en realiseert zo’n 55% van zijn omzet in Azië (boekjaar december 2009).
    
• Colgate-Palmolive
  Dit is één van de grootste producenten wereldwijd van verzorgingsproducten en dierenvoeding. Colgate-Palmolive realiseert ongeveer 28% van zijn omzet in Latijns-Amerika en 17% in Azië en Afrika (boekjaar december 2009).
    
• Philip Morris International (PMI)
  Dit bedrijf is één van de grootste producenten van tabaksartikelen ter wereld. Philip Morris boekt 20% van zijn omzet in Azië en 11,7% in Latijns-Amerika en Canada (boekjaar december 2009).
      
• Procter & Gamble
  Deze multinational produceert en verkoopt consumentenproducten en is één van de grootste leveranciers van huishoudelijke en verzorgingsproducten ter wereld. Procter & Gamble boekt 32% van zijn omzet in opkomende landen (boekjaar juni 2009).
    
• General Electric
  Eén van de mondiale marktleiders in de elektronicamarkt en actief in uiteenlopende gebieden: van financiële dienstverlening en kunststoffen tot en met televisie en transport. General Electric genereert 13,2% van zijn omzet in Azië en zo’n 6,4% in het Midden-Oosten en Afrika (boekjaar december 2009).
   

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

Tijdens een video-interview gedurende de zogeheten Montana Economic Development Summit was Buffett uitgesproken positief en vol vertrouwen over de veerkracht van de Amerikaanse economie. Hij stelde dat de VS er ‘bovenop zullen komen’ en zullen herstellen van de recessie. Hij maakte zelfs een vergelijking met de twee wereldoorlogen en de crisis uit de jaren ’30 in de vorige eeuw, toen de vitaliteit van de Amerikanen de economie ook weer op koers had geholpen. Buffett: “Dit land werkt.’’

Dividendaandelen
Buffett baseert zijn mening onder meer op de aantrekkende activiteit bij de ondernemingen waarin Berkshire Hathaway (groot)aandeelhouder is. Ondernemingen als Coca-Cola, Wells Fargo, Procter & Gamble, Burlington Northern en American Express. Hij wees er ook op dat de banken weer geld uitlenen en het bedrijfsleven weer mensen aanneemt. Buffett verwacht daarom niet dat de Amerikaanse en mondiale economie zullen terugvallen in een zogeheten ‘double dip’. Sterker nog, Buffett stelde dat ‘het beste nog moet komen’. Buffett begon al een tijdje geleden te beleggen in aandelen die volgens hem ondergewaardeerd zijn. Hij richt zich daarbij vooral op aandelen met een behoorlijk dividendrendement.

Ballmer ook positief
Overigens waren ook andere vooraanstaande ondernemers tijdens de Montana Economic Development Summit positief over de economie. Steve Ballmer van Microsoft en Jeff Immelt van General Electric zeiden beiden dat de situatie verbeterd is. Volgens Ballmer zal de recente crisis tot technologische innovatie en uiteindelijk zelfs tot hogere groei leiden. Ballmer verwacht technologieën die internet, computers, telefoons, televisies en datacenters combineren tot nieuwe producten. Dat zal, zo verwacht hij, tot een flink hogere arbeidsproductiviteit leiden.

• TNT (koers: € 19,87)*
  Al jaren doen geruchten over een overname van de Nederlandse post- en pakketbezorger TNT de ronde. Namen van mogelijke kopers zijn dan de Amerikaanse branchegenoten FedEx en United Parcel Services (UPS). Rabo Securities noemde TNT deze zomer nog als een aantrekkelijke overnamekandidaat, waarbij ze wezen op de voorgenomen afsplitsing van de postdivisie, die volgens hen de strategische waarde van de pakketdivisie onderstreept.
   
• DSM (koers: € 37,48)*
  Chemiebedrijf DSM kondigde recent de overname aan van het Amerikaanse Microbia, waarmee het zijn positie op het gebied van specialty-ingrediënten versterkt. De analisten van ABN Amro vinden echter ook dat DSM zelf een potentiële overnamekandidaat is en hebben het aandeel daarom – net als een aantal andere analisten – op hun kooplijst staan. Zij vinden dat het concern onvoldoende groei toont en daarnaast een lage marktkapitalisatie heeft. Het bedrijf is dus relatief goedkoop en er is bovendien ruimte voor verbetering. Dat zijn doorgaans factoren die een overname in de hand kunnen werken. Als potentiële kopers ziet ABN Amro het Duitse BASF en het Belgische Solvay.
    
• USG People (koers: € 11,65)*
  De naam van uitzender USG People valt al langer als overnamekandidaat. Ten eerste omdat de uitzendsector onder druk stond sinds de crisis, waardoor de consolidatie toenam. USG, zelf product van enige overnames/fusies, is een gezond bedrijf. Maar verdere groei tot de topspelers in deze sector lijkt lastig wegens de krappe financiële stootkracht van USG. De Franse uitzendgigant Adecco wordt dan genoemd als overnemende partij.
   
• Wessanen (koers: € 2,63)*
  Bij voedingsmiddelenbedrijf Wessanen resteren inmiddels twee activiteiten, die niet goed bij elkaar passen: biologische voeding en diepvriessnacks. Wessanen wil zich nu eigenlijk concentreren op biologische voeding. Maar het bedrijf presteert al jaren ondermaats, niet alleen operationeel, maar ook qua financiële positie. Er is dus veel ruimte voor verbetering, bijvoorbeeld door een harde saneerder die er eens goed de bezem door haalt. Slecht presterende onderdelen afstoten en goede bedrijfsonderdelen inpassen en samenvoegen met die van de overnemende partij. Wessanen is dus interessant voor een kapitaalkrachtige branchegenoot.
• Galapagos (koers: € 12,04)*
  De recente overname van Crucell laat volgens analist Han van Lamoen van SNS Securities zien dat veel grote bedrijven op overnamepad zijn of binnenkort gaan. Hij acht het Nederlandse biotechbedrijf Galapagos enigszins vergelijkbaar met Crucell en wijst op de producten die het ‘in de pijplijn’ heeft.

* Peildatum 29 september 2010

De beurzen van de BRIC-landen presteerden dit jaar nog niet geweldig. De S&P BRIC 40 Index verloor dit jaar 2,2% in waarde (gemeten in Amerikaanse dollars). Is de BRIC-formule uitgewerkt?
   
Belangrijkste bezwaar is dat Rusland niet in het rijtje lijkt thuis te horen. Rusland kent geen economische groei, zoals vooral China en India die nu wel kennen. Maar belangrijker nog is dat Rusland een bevolkingskrimp doormaakt. Daardoor kent het land, dat volgens critici vooral parasiteert op zijn bodemschatten, niet het ‘vliegwiel’ voor economische groei dat de BRIC-landen kennen: bevolkingsgroei, opkomende middenklasse, industrialisatie en urbanisatie. Juist volgens deze criteria zouden Indonesië en Turkije (de IT van BRIC IT) goede vervangers zijn van Rusland. De Indonesische beurs steeg dit jaar in Amerikaanse dollars, exclusief dividenden, rond de 33%. De Turkse beurs rond de 19%. Beleggers moeten wel beseffen dat groei in deze landen gepaard gaat met groeispurten.

Met 240 miljoen inwoners is Indonesië wereldwijd het vierde land qua bevolkingsaantal. Demografen gaan ervan uit dat de bevolking tot 2035 met jaarlijks 1,25% zal groeien. Het land ligt bovendien in een regio die wereldwijd de komende decennia de meeste potentie heeft. Verder heeft Indonesië veel bodemschatten, zoals olie, aardgas, koper en nikkel, binnen de landsgrenzen.

In de afgelopen jaren zijn er in Turkije – waar door de bevolkingsgroei en handelsgeest een enorme dynamiek is – flinke stappen voorwaarts gezet op macro-economisch gebied. Bezuinigingen, een krap geldbeleid en structurele hervormingen legden de basis voor een sterke groei. De gemiddelde economische groei bedroeg 7,5% in de jaren 2002-2006. Elif Cengiz, fondsmanager bij Isbank in Istanbul, wijst erop dat het land relatief veel jonge inwoners telt, die de economische groei ‘levendig zullen houden’.

Samenvattend, zowel Indonesië als Turkije maken op politiek en macro-economisch gebied werk van hervormingen en hebben een omvangrijke en ambitieuze bevolking. Beleggen kan bijvoorbeeld middels het Indonesia Fund van Fidelity, dat overwegend investeert in aandelen die genoteerd zijn aan de Indonesische beurs en niet-beursgenoteerde bedrijven. Een andere mogelijkheid is het Indonesië-certificaat van RBS. Beleggen in Turkije kan onder andere middels het Turkije-certificaat van RBS of de tracker van iShares.*
   
* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier