Na een stijging in 2009 van de Chinese beurs van rond de 80%, is de Shanghai Composite in rustiger vaarwater gekomen. Recent daalde de index zelfs met 10% en nu staat deze op een min van 12% voor dit jaar. De stagnatie van de economische groei reflecteert twee aspecten die voor de kortere termijn analisten zorgen baren. Analisten zijn ten eerste bevreesd dat de strengere regelgeving rond bankkrediet voor de kortere termijn negatief zal uitpakken. De strengere regelgeving rond krediet is vooral bedoeld om de onroerendgoedmarkt, die tekenen van oververhitting begon te vertonen, af te laten koelen. En de vastgoedmarkt speelt een belangrijke rol in de Chinese economie. “Dit was een cash-gedreven rally, en nu de liquiditeit beknot wordt, zal dat invloed hebben op de koersen’’, zegt Stephen Green, een in Shanghai gevestigde econoom bij de Standard Chartered Bank.

Hoge waardering
Een ander risico vormt de hoge waardering van de aandelen. De koers-winstverhouding van de Shanghai Composite is rond de 18,5, terwijl die van de Shenzhen-index zelfs tegen de 37,5 is. Ter vergelijking, de AEX heeft een gemiddelde koers-winstverhouding van circa 15. In die hoge koers-winstverhouding van de Chinese aandelen zit al veel groei verdisconteerd. Als de groei van de Chinese economie dan even wat tegenvalt, kan dit de koersen flink laten ‘schrikken’.

Lange termijn zonnig
Voor de lange termijn ziet het er nog steeds heel goed uit. China zal in 2030 het land zijn met de beurs met de grootste beurswaarde van de wereld, zegt de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. De bank verwacht dat de marktkapitalisatie van beursgenoteerde bedrijven in China tussen nu en 2030 zal groeien van $ 5000 miljard naar $ 41.000 miljard. Voor de lange termijn dus een positieve trend.

Verlaagde waardering
Maar recent zijn er voor de actuele beursontwikkeling dus waarschuwende geluiden. Zo verlaagde de Zwitserse bank Credit Suisse enige tijd geleden, juist vanwege de opgelopen waarderingen en de eventuele bubble op de vastgoedmarkt, zijn 12-maands koersdoelen voor de Chinese beurzen. De analisten van Credit Suisse verlaagden onder meer het koersdoel van de Shanghai Composite, van 3300 naar 3100. Overigens noteert de index nu al daaronder, op circa 2865. Voor 2010 werden bovendien de winsttaxaties voor Chinese bedrijven met 9% verlaagd door Credit Suisse, dat nu uitgaat van een winstgroei per aandeel van 17% voor de brede MSCI China Index.

Posities omruilen
Beleggers die posities hebben in Chinese aandelen en/of indexen, raden wij aan om de vinger aan de pols te houden. Kijk goed hoe eventuele risico’s wat getemperd kunnen worden. Ze zouden ook kunnen overwegen hun posities in China om te ruilen voor belangen in een emerging market die minder risico kent, doordat bijvoorbeeld de gemiddelde koers-winstverhouding lager ligt.

Tijdens een video-interview gedurende de zogeheten Montana Economic Development Summit was Buffett uitgesproken positief en vol vertrouwen over de veerkracht van de Amerikaanse economie. Hij stelde dat de VS er ‘bovenop zullen komen’ en zullen herstellen van de recessie. Hij maakte zelfs een vergelijking met de twee wereldoorlogen en de crisis uit de jaren ’30 in de vorige eeuw, toen de vitaliteit van de Amerikanen de economie ook weer op koers had geholpen. Buffett: “Dit land werkt.’’

Dividendaandelen
Buffett baseert zijn mening onder meer op de aantrekkende activiteit bij de ondernemingen waarin Berkshire Hathaway (groot)aandeelhouder is. Ondernemingen als Coca-Cola, Wells Fargo, Procter & Gamble, Burlington Northern en American Express. Hij wees er ook op dat de banken weer geld uitlenen en het bedrijfsleven weer mensen aanneemt. Buffett verwacht daarom niet dat de Amerikaanse en mondiale economie zullen terugvallen in een zogeheten ‘double dip’. Sterker nog, Buffett stelde dat ‘het beste nog moet komen’. Buffett begon al een tijdje geleden te beleggen in aandelen die volgens hem ondergewaardeerd zijn. Hij richt zich daarbij vooral op aandelen met een behoorlijk dividendrendement.

Ballmer ook positief
Overigens waren ook andere vooraanstaande ondernemers tijdens de Montana Economic Development Summit positief over de economie. Steve Ballmer van Microsoft en Jeff Immelt van General Electric zeiden beiden dat de situatie verbeterd is. Volgens Ballmer zal de recente crisis tot technologische innovatie en uiteindelijk zelfs tot hogere groei leiden. Ballmer verwacht technologieën die internet, computers, telefoons, televisies en datacenters combineren tot nieuwe producten. Dat zal, zo verwacht hij, tot een flink hogere arbeidsproductiviteit leiden.

• TNT (koers: € 19,87)*
  Al jaren doen geruchten over een overname van de Nederlandse post- en pakketbezorger TNT de ronde. Namen van mogelijke kopers zijn dan de Amerikaanse branchegenoten FedEx en United Parcel Services (UPS). Rabo Securities noemde TNT deze zomer nog als een aantrekkelijke overnamekandidaat, waarbij ze wezen op de voorgenomen afsplitsing van de postdivisie, die volgens hen de strategische waarde van de pakketdivisie onderstreept.
   
• DSM (koers: € 37,48)*
  Chemiebedrijf DSM kondigde recent de overname aan van het Amerikaanse Microbia, waarmee het zijn positie op het gebied van specialty-ingrediënten versterkt. De analisten van ABN Amro vinden echter ook dat DSM zelf een potentiële overnamekandidaat is en hebben het aandeel daarom – net als een aantal andere analisten – op hun kooplijst staan. Zij vinden dat het concern onvoldoende groei toont en daarnaast een lage marktkapitalisatie heeft. Het bedrijf is dus relatief goedkoop en er is bovendien ruimte voor verbetering. Dat zijn doorgaans factoren die een overname in de hand kunnen werken. Als potentiële kopers ziet ABN Amro het Duitse BASF en het Belgische Solvay.
    
• USG People (koers: € 11,65)*
  De naam van uitzender USG People valt al langer als overnamekandidaat. Ten eerste omdat de uitzendsector onder druk stond sinds de crisis, waardoor de consolidatie toenam. USG, zelf product van enige overnames/fusies, is een gezond bedrijf. Maar verdere groei tot de topspelers in deze sector lijkt lastig wegens de krappe financiële stootkracht van USG. De Franse uitzendgigant Adecco wordt dan genoemd als overnemende partij.
   
• Wessanen (koers: € 2,63)*
  Bij voedingsmiddelenbedrijf Wessanen resteren inmiddels twee activiteiten, die niet goed bij elkaar passen: biologische voeding en diepvriessnacks. Wessanen wil zich nu eigenlijk concentreren op biologische voeding. Maar het bedrijf presteert al jaren ondermaats, niet alleen operationeel, maar ook qua financiële positie. Er is dus veel ruimte voor verbetering, bijvoorbeeld door een harde saneerder die er eens goed de bezem door haalt. Slecht presterende onderdelen afstoten en goede bedrijfsonderdelen inpassen en samenvoegen met die van de overnemende partij. Wessanen is dus interessant voor een kapitaalkrachtige branchegenoot.
• Galapagos (koers: € 12,04)*
  De recente overname van Crucell laat volgens analist Han van Lamoen van SNS Securities zien dat veel grote bedrijven op overnamepad zijn of binnenkort gaan. Hij acht het Nederlandse biotechbedrijf Galapagos enigszins vergelijkbaar met Crucell en wijst op de producten die het ‘in de pijplijn’ heeft.

* Peildatum 29 september 2010

De beurzen van de BRIC-landen presteerden dit jaar nog niet geweldig. De S&P BRIC 40 Index verloor dit jaar 2,2% in waarde (gemeten in Amerikaanse dollars). Is de BRIC-formule uitgewerkt?
   
Belangrijkste bezwaar is dat Rusland niet in het rijtje lijkt thuis te horen. Rusland kent geen economische groei, zoals vooral China en India die nu wel kennen. Maar belangrijker nog is dat Rusland een bevolkingskrimp doormaakt. Daardoor kent het land, dat volgens critici vooral parasiteert op zijn bodemschatten, niet het ‘vliegwiel’ voor economische groei dat de BRIC-landen kennen: bevolkingsgroei, opkomende middenklasse, industrialisatie en urbanisatie. Juist volgens deze criteria zouden Indonesië en Turkije (de IT van BRIC IT) goede vervangers zijn van Rusland. De Indonesische beurs steeg dit jaar in Amerikaanse dollars, exclusief dividenden, rond de 33%. De Turkse beurs rond de 19%. Beleggers moeten wel beseffen dat groei in deze landen gepaard gaat met groeispurten.

Met 240 miljoen inwoners is Indonesië wereldwijd het vierde land qua bevolkingsaantal. Demografen gaan ervan uit dat de bevolking tot 2035 met jaarlijks 1,25% zal groeien. Het land ligt bovendien in een regio die wereldwijd de komende decennia de meeste potentie heeft. Verder heeft Indonesië veel bodemschatten, zoals olie, aardgas, koper en nikkel, binnen de landsgrenzen.

In de afgelopen jaren zijn er in Turkije – waar door de bevolkingsgroei en handelsgeest een enorme dynamiek is – flinke stappen voorwaarts gezet op macro-economisch gebied. Bezuinigingen, een krap geldbeleid en structurele hervormingen legden de basis voor een sterke groei. De gemiddelde economische groei bedroeg 7,5% in de jaren 2002-2006. Elif Cengiz, fondsmanager bij Isbank in Istanbul, wijst erop dat het land relatief veel jonge inwoners telt, die de economische groei ‘levendig zullen houden’.

Samenvattend, zowel Indonesië als Turkije maken op politiek en macro-economisch gebied werk van hervormingen en hebben een omvangrijke en ambitieuze bevolking. Beleggen kan bijvoorbeeld middels het Indonesia Fund van Fidelity, dat overwegend investeert in aandelen die genoteerd zijn aan de Indonesische beurs en niet-beursgenoteerde bedrijven. Een andere mogelijkheid is het Indonesië-certificaat van RBS. Beleggen in Turkije kan onder andere middels het Turkije-certificaat van RBS of de tracker van iShares.*
   
* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier

Economen zijn het regelmatig over belangrijke zaken oneens. Maar het inzicht dat emerging markets zoals China, India en Brazilië sneller zullen groeien dan traditionele markten wordt breed omarmd. Het aanpakken van de grote financiële problemen in het westen kost namelijk economische groei. Groei die in de eerdergenoemde landen nog wel te ‘halen’ is. 

Daarnaast wijzen steeds meer economen ook op Afrika, waar een flinke bevolkingsgroei samengaat met de aanwezigheid van veel grondstoffen. Adviesbureau McKinsey wijst er daarnaast op dat verschillende Afrikaanse overheden erin geslaagd zijn de inflatie en gewapende conflicten terug te dringen, waardoor de macro-economische positie sterker is geworden.

Economische groei
Flinke economische groei, en navenante beursprestaties, is nu normaal in Afrika. Nigeria bijvoorbeeld, één van de grootste economieën van Afrika, boekte vorig jaar een economische groei van 5% terwijl de beurs 24% steeg. Voor Kenia waren die cijfers + 2% en + 33%, voor Ghana + 4,7% en + 17%. De Zuid-Afrikaanse beurs boekte dit jaar net als de AEX een klein verlies. En het bruto nationaal product daalde met 1,8%.

Afrika, waar de groei inzette in 1995, is hoe dan ook een kansrijk continent. In de periode 2006-2008 was er een gemiddelde economische groei van 6%. Door de daling van de grondstoffenprijzen en het volume van de uitvoer werd in 2009 minder groei, 2,5%, geboekt. Maar hogere percentages zijn al weer op komst. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) verwacht dat de Afrikaanse economieën in 2010 met gemiddeld 4,5% zullen groeien en in 2011 met 5,2%.

Uit een recente studie van de Amerikaanse economen Maxim Pinkovskiy en Xavier Sala-i-Martin blijkt dan ook dat de armoede in Afrika heel snel terugloopt. Bovendien is de inkomensongelijkheid verminderd.

Beleggingsmogelijkheden
Is dit continent nu aantrekkelijk als investeringsmogelijkheid? McKinsey denkt dat in geen andere opkomende regio het rendement de komende jaren hoger zal zijn. Beleggers moeten zich natuurlijk wel realiseren dat er nog steeds politieke, juridische en liquiditeitsrisico’s zijn als het gaat om investeren in dit continent. De belangrijkste markten en beurzen zijn Zuid-Afrika, Egypte, Marokko en Nigeria, en vervolgens Kenia, Botswana, Mauritius en Tunesië. Veel beurzen zijn illiquide. Maar toch zijn er allerlei beleggingsmogelijkheden, zoals een serie certificaten van RBS. Bijvoorbeeld het Afrika-certificaat, het Afrika commodities-certificaat (dat belegt in Afrikaanse mijnbouwondernemingen), het Nigeria-certificaat en het Zuid Afrika-certificaat.*

* Beleggingsaanbeveling: voor meldingen inzake de Wet Marktmisbruik klik hier >>

Een daling van de euro met 10% geeft de winstgroei van Europese bedrijven een impuls van rond de 11%, stelde recent Patrick Moonen, aandelenstrateeg van ING Investment Management. En Werner Eppacher, fondsmanager van de Duitse bank DWS, zei onlangs dat een euro-dollarkoers van 1,25 een goede afspiegeling is van de verhoudingen en bepaald niet ongunstig voor de Europese economie. Overigens noteert de euro nu lager, rond de $1,23.

Europese producten goedkoper
De crux van een lagere euro is dat het de import van Europese producten voor landen als de VS en China goedkoper maakt. De lagere wisselkoers maakt zo onder andere Nederlandse producten goedkoper in landen buiten de eurozone en zorgt daarmee voor extra economische groei. Dat weegt op dit moment zwaarder dan de prijsstijging van de import, vinden financiële experts.

Hoofdeconoom Charles Kalshoven van ING zei hierover: “Het economisch herstel in Nederland komt op dit moment van de export, niet van de binnenlandse vraag. De wereldhandel trekt al flink aan, dus er is geen gebrek aan vraag in het buitenland. De lagere euro helpt ons dan.’’ 
   
Ook Nico Klene van het economisch bureau van ABN Amro wees op het grote belang van de export voor de Nederlandse economie. “Bij een daling van de wisselkoers is men al snel bang voor statusverlies, maar de daling van de euro is alleen maar goed voor de export. Per saldo profiteert Nederland van een goedkopere euro.’’

Tijd kopen
Maar zal de eurocrisis zich niet verder verdiepen? Patrick Moonen van ING Investment Management is positief gestemd over de schuldenproblematiek. Hij verwacht dat de grootste schuldproblemen zich zullen beperken tot Griekenland. “Daar gaan bezuinigingen de groei ondermijnen. De Grieken kunnen niet echt profiteren van de zwakkere euro.’’ Maar voor Spanje zal het steunplan van € 750 miljard juist wel voldoende ‘tijd kopen’, voegt Moonen eraan toe. De betere vooruitzichten voor de export en groei van landen als Duitsland en Nederland en de zeer trage groei in Zuid-Europese landen kunnen de verschillen binnen de eurozone wel verder vergroten, denkt Moonen.

Fundamentals positief
Al met al zijn fundamentals als winstgroei en waardering van veel Europese ondernemingen heel positief, stelt Moonen. En daar zullen beleggers zich binnenkort weer op gaan concentreren, verwacht hij. Hij denkt dat als de bedrijfsresultaten over het tweede kwartaal bekend zijn, er weer rust op de markt komt. Waarmee aandelen weer aantrekkelijk worden. Want, zo benadrukt hij, de bedrijfswinsten van grote beursgenoteerde Europese bedrijven stijgen dit jaar met 30%, en in 2011 met 15%. Mede door die aantrekkende export buiten de eurozone!